# 122 - Vizantijske carice

Page: https://stenobird.com/podcast/historycast-6013091/122-vizantijske-carice
Text version: https://stenobird.com/podcast/historycast-6013091/122-vizantijske-carice.md
Podcast: [HistoryCast](https://stenobird.com/podcast/historycast-6013091)
Published: 2026-01-29T15:34:28+00:00
Episode link: https://rss.com/podcasts/rs-historycast/2399871
Audio file: https://content.rss.com/episodes/186457/2399871/rs-historycast/2025_12_18_22_46_52_7b5c072f-8bc9-4846-90bc-4e9f986f614e.mp3
Processing state: not_requested
JSON: https://stenobird.com/v1/public/podcasts/historycast-6013091/episodes/122-vizantijske-carice
Duration seconds: 7925

## Resource

Podržite nas i na Patreonu ➡️ https://www.patreon.com/c/HistoryCast Postoji ukorenjena predstava da je Vizantija svet careva, patrijarha i dvorskih intriga u kojima žene stoje po strani , kao ukras, zalog dinastije ili tiha senka prestola. Ova epizoda razbija upravo taj mit. Jer biti carica u Vizantiji nije značilo biti nevidljiva. Naprotiv. U razgovoru istoričarke umetnosti dr Jovane Milovanović i istoričarke Ivane Veselinović otvara se jedno slojevito i često zanemareno pitanje: šta je zaista značilo biti žena na vrhu najdugovečnije imperije evropske istorije? Vizantijske carice nisu bile samo supruge careva. One su bile regentkinje, zakonodavke, politički igrači, pokroviteljke umetnosti i Crkve, ali i figure oko kojih su se lomile dinastije, ikonoklastičke krize i državni udari. Od Teodore, koja iz najnižih slojeva društva dolazi do samog vrha vlasti i zajedno sa Justinijanom oblikuje zakonodavstvo Carstva, preko Irine Atinske, prve žene u Vizantiji koja samostalno vlada i potpisuje akte kao basileus, pa do Jelene Dragaš, čiji život je bio posvećen politici i podršci sinu, Konstantinu XI Paleologu Dragašu, ova epizoda pokazuje da su carice često bile ključni nosioci moći, čak i kada formalno nisu nosile krunu. Razgovaramo o tome kako je izgledao položaj žena u vizantijskom društvu, gde su bile granice njihovog delovanja, ali i kako su te granice stalno pomerane upravo na dvoru. Koliko je religija bila sredstvo kontrole, a koliko prostor uticaja? Zašto su carice istovremeno slavljenje kao svetice i demonizovane kao opasne zavodnice? I zbog čega je Vizantija, za razliku od mnogih zapadnoevropskih država, relativno često dopuštala ženama da vladaju, makar u kriznim trenucima? Ovo je priča o realnoj moći, političkoj inteligenciji i institucionalnim okvirima koji su cari…

## Actions

- request_transcript: `POST https://stenobird.com/v1/public/podcasts/historycast-6013091/episodes/122-vizantijske-carice/transcription-requests` — Idempotently request low-priority transcript generation for this episode.
- read_markdown: `GET https://stenobird.com/podcast/historycast-6013091/122-vizantijske-carice.md` — Read the agent-friendly Markdown representation of this episode resource.

A page view does not enqueue transcription. Agents should invoke `request_transcript` explicitly when they need this episode processed.

## Transcript

Full transcripts are not published on public pages unless there is a clear rights basis.